Σχετικά με την δικτυακή πύλη

Εισαγωγή

Γενναιόδωρη χορηγία από την Εταιρεία Thracean Gold Mining, S.A., θυγατρική της Eldorado Gold Corporation (Βανκούβερ), επέτρεψε στο Ινστιτούτο να αναλάβει τη δημιουργία ενός διαδραστικού δικτυακού τόπου, “Πύλη προς το Παρελθόν” (ή Πύλη), ο οποίος προβάλλει την αρχαιολογική εργασία του Καναδικού Ινστιτούτου στην Ελλάδα (ΚΙΕ) από το 1980 και εξής. Ο Πρεσβευτής του Καναδά στην Ελληνική Δημοκρατία Robert W. Peck, είχε κυρίαρχο ρόλο στην δημιουργία αυτής της δυνατότητας για το ΚΑΙ. Ο νέος δικτυακός τόπος έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει σε ευρύ κοινό, τόσον στον Καναδά, όσον και στην Ελλάδα και στον κόσμο, πρόσβαση στις εργασίες πεδίου, τα ευρήματα και τα αποτελέσματα της αρχαιολογικής και επιστημονικής έρευνας που διεξάγεται υπό την αιγίδα του Καναδικού Ινστιτούτου στην Ελλάδα, κατόπιν αδειοδοτήσεων του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού. Την τελευταία δεκαετία Πολιτιστικοί οργανισμοί σε όλον τον κόσμο έχουν δημιουργήσει ανάλογες δικτυακές πύλες για να κάνουν τις συλλογές τους προσιτές στο ευρύ κοινό.

Το καθένα από τα 18 αρχαιολογικά ερευνητικά προγράμματα, από το 1980 και εξής, παρουσιάζονται δειγματοληπτικά με εικόνες και πληροφορίες στην Πύλη. Οι πληροφορίες και οι εικόνες του δικτυακού τόπου είναι εύκολα αναζητήσιμες, με κριτήρια το ερευνητικό πρόγραμμα, τον αρχαιολογικό χώρο, το εύρημα, την εικόνα, το φορέα, τον ερευνητή, την ερευνητική ειδικότητα κ.λπ. Με το να θέσουν στη διάθεση της διεθνούς κοινότητας διαδικτυακά αυτά τα δεδομένα, τόσον οι ερευνητικές ομάδες, όσον και το Ινστιτούτο θα κερδίσουν ευρύτερη αναγνώριση της ουσιαστικής δουλειάς που έχουν διενεργήσει τα τελευταία 35 χρόνια σε όλη την Ελλάδα, φωτίζοντας την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Οι ανακαλύψεις αυτές χρονολογικά εκτείνονται από την Μεσολιθική περίοδο (περ. 9η χιλιετία π.Χ.) μέχρι τον 20ο αιώνα μ.Χ. Η περιήγηση προσφέρει διάφορες παραμέτρους αναζήτησης συγκεκριμένων πληροφοριών.

Με τη λήξη κάθε περιόδου έρευνας πεδίου τα δεδομένα (πληροφορίες και συλλογή εικόνων) της Πύλης θα επικαιροποιούνται. Νέες έρευνες θα προστίθενται σύμφωνα με τις νέες άδειες και τις νέες εργασίες πεδίου. Επιπλέον υλικό θα προστίθεται στο ήδη υπάρχον, από κάθε ερευνητική ομάδα, αμέσως μόλις αποστέλλονται.

Εκτός από τις αρχαιολογικές έρευνες η Πύλη περιλαμβάνει εικόνες και πληροφορίες σχετικές με τη Συλλογή Α/Μ αρνητικών του Frederick E. Winter. Ο μακαρίτης καθηγητής Winter (Πανεπιστήμιο Toρόντο) δώρισε στα Αρχεία του Ινστιτούτου τη συλλογή του αρνητικών και φύλλων κοντάκτ, από φωτογραφίες που είχε τραβήξει στη διάρκεια της μακράς σταδιοδρομίας του, η οποία επικεντρώθηκε στη μελέτη της Ελληνικής και της Ρωμαϊκής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής, καθώς και των Ελληνιστικών κτιρίων. Η εικονογραφία αυτή καλύπτει την Ελλάδα, την Τουρκία και την Ιταλία από το 1956 ως το 1986.

Η Πύλη προς το Παρελθόν του ΚΙΕ αποτελεί μια από τις συνεχιζόμενες προσπάθειες του Ινστιτούτου για τη διατήρηση, την οργάνωση, την σωστή αποθήκευση και την διαθεσιμότητα των αρχείων του Ινστιτούτου, τόσον ως Οργανισμού, όσον και ως αιγίδα και συντονιστή των αδειοδοτούμενων αρχαιολογικών ερευνητικών προγραμμάτων.

 

Γλώσσες της Πύλης

Οι γλώσσες της Πύλης  είναι τα Αγγλικά, Γαλλικά και Ελληνικά. Προς το παρόν οι εισαγωγές στις ενότητες Αρχαιολογικοί χώροι, Εικόνες, Ευρήματα, Άνθρωποι, Αρχεία και Φορείς θα είναι μόνον στα Αγγλικά.

Συνιστώσες της Πύλης

Συλλογή Εικόνων

Η Συλλογή Εικόνων είναι ένα στοιχείο της Πύλης, όπου αποθηκεύονται όλες οι εικόνες σε τυχαία σειρά. Προσφέρει στον χρήστη εντύπωση μια άποψη του εύρους και του βάθους των εικόνων.

Ερευνητικά Προγράμματα

Ο τύπος αυτός περιεχομένου χρησιμοποιείται για την περιγραφή αρχαιολογικής δραστηριότητας, όπως η ανασκαφή, η επιφανειακή έρευνα και η μελέτη των παραπάνω.

Ένα «ερευνητικό πρόγραμμα» αντιπροσωπεύει αρχαιολογική εργασία πεδίου κάθε φύσεως την οποία αναλαμβάνουν ένας ή περισσότεροι ερευνητές, υπό την αιγίδα του Ινστιτούτου, με την άδεια του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού. Αυτή η άδεια μπορεί να είναι για ανεξάρτητη εργασία ή για συνεργασία με ένα ή περισσότερους Έλληνες συναδέλφους σε μια Εφορεία της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Η διάρκεια της εργασίας πεδίου κυμαίνεται από ένα ως τρία χρόνια, ή για μεγαλύτερη χρονική περίοδο αρκετών ετών.

Ένα ερευνητικό πρόγραμμα μπορεί να έχει περισσότερες της μιας μεθοδολογίες συλλογής στη συνολική διάρκεια της εργασίας πεδίου. Δηλαδή ένα πρόγραμμα μπορεί να ξεκινήσει ως επιφανειακή έρευνα συγκεκριμένης περιοχής, να ακολουθηθεί από εντατική επιφανειακή έρευνα ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων αρχαιολογικών χώρων, οι οποίοι έχουν εντοπισθεί στη διάρκεια της επιφανειακής έρευνας. Στη συνέχεια ο αρχαιολογικός χώρος μπορεί να ανασκαφθεί. Γεωφυσική επισκόπηση για θαμμένα λείψανα μπορεί επίσης να διεξαχθεί σε κάποιο στάδιο πριν ή μετά την αρχή της ανασκαφής.

Μια εντατική επιφανειακή έρευνα μπορεί να έχει «υποδιαιρέσεις», οι οποίες ερευνούν διαφορετικές περιοχές του αρχαιολογικού χώρου. Μια ανασκαφή συνήθως έχει σειρά διαφορετικών τοποθεσιών ή τομέων, όπου γίνονται οι τομές. Οι τομείς μπορεί να είναι διαφορετικές περιοχές του χώρου, ή συγκεκριμένα κτίρια εντός ενός τομέα.

Επομένως, υπάρχει συνήθως ιεραρχική δομή εντός ενός «ερευνητικού προγράμματος», ως εξής:  Ερευνητικό πρόγραμμα -> Συνιστώσες -> Υπο-συνιστώσες. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα δύο τελευταία επίπεδα δεν απαντούν απαραίτητα στα σε λιγότερα σύνθετα ερευνητικά έργα, ή σε αυτά με περιορισμένους σκοπούς ή ακόμα σε έργα με βραχεία εργασία πεδίου. Εννοείται ότι ένα ερευνητικό πρόγραμμα μπορεί να ανέβει ή να κατέβει ιεραρχική κατηγορία.

Οι πληροφορίες που παρέχονται για κάθε συνιστώσα ή υπό-συνιστώσα εστιάζονται κυρίως σε ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Σε όλες τις περιπτώσεις τα κείμενα αντιπροσωπεύουν μια περιληπτική σύνοψη των αποτελεσμάτων. Για την πλήρη γνώση των αποτελεσμάτων κάθε έρευνας πρέπει κάποιος να ανατρέξει στις δημοσιεύσεις που αναφέρονται στη βιβλιογραφία κάθε έργου.

Εκτός των πληροφοριών που αφορούν στην εργασία πεδίου κάθε ερευνητικού προγράμματος, οι δημοσιεύσεις εμφανίζονται στο τμήμα Βιβλιογραφία. Στο μέλλον τα άρθρα και οι συμβολές σε συλλογικούς τόμους στη Βιβλιογραφία θα είναι προσιτά σε PDF.

Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι η ουσιώδης διαφορά μεταξύ ενός «ερευνητικού προγράμματος» και ενός «αρχαιολογικού χώρου» στην Πύλη είναι ότι ένα πρόγραμμα αφορά στο συνολικό ερευνητικό εγχείρημα που διεξάγεται από μια συγκεκριμένη ομάδα ερευνητών.  Αρχαιολογικός χώρος (ή αρχαιολογική θέση) είναι μια ορισμένη γεωγραφική περιοχή όπου διεξάγεται εργασία πεδίου από ερευνητικό πρόγραμμα, και από την οποία προκύπτουν αρχαιολογικές πληροφορίες και εικόνες στην Πύλη.

Αρχαιολογικοί χώροι

Αυτός ο τύπος περιεχομένου χρησιμοποιείται για την περιγραφή  ένα συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο ή μνημείο, τη σχέση του με ένα ερευνητικό πρόγραμμα, τη γεωγραφική του τοποθεσία και την διοικητική του ένταξη. Οι αρχαιολογικοί χώροι αριθμούνται στη σειρά, ξεκινώντας από τον CIG001.

Μια «θέση» είναι μια συγκεκριμένη γεωγραφική τοποθεσία εντός της οποίας υπάρχουν αρχαία λείψανα και στην οποία διεξάγεται κάποιο είδος αρχαιολογικής έρευνας από ένα ερευνητικό πρόγραμμα. Τέτοιες θέσεις διακρίνονται στην Πύλη όταν υπάρχουν εικόνες άμεσα συνδεδεμένες μαζί τους. Όλες οι θέσεις που έχουν ανασκαφεί από ερευνητικά προγράμματα του Ινστιτούτου περιλαμβάνονται κάτω από αυτόν τον τίτλο. Για τα αποτελέσματα επιφανειακών ερευνών, μόνον εκείνες οι περιοχές με ευρήματα ή «αρχαιολογικές θέσεις» όπου αρχαία λείψανα έχουν περισυλλεγεί και οι οποίες εικονίζονται σε μία ή περισσότερες «εικόνες» παίρνουν τον ορισμό «θέση». Έτσι οι περισσότερες «αρχαιολογικές θέσεις» που εντοπίσθηκαν σε μια επιφανειακή έρευνα δεν περιλαμβάνονται στην Πύλη.

Μπορεί κανείς να πλοηγηθεί από τη Θέση στο Ερευνητικό της Πρόγραμμα ή και το αντίθετο.

Εικόνες

Βασικό στοιχείο της Πύλης είναι η παράμετρος των «εικόνων». Αυτός ο τύπος περιεχομένου είναι εκεί όπου αποθηκεύονται οι ψηφιακές εικόνες και οι φάκελοι πολυμέσων. Είναι τα σημαντικότερα αντικείμενα που καταγράφονται στο αποθετήριο του ΚΙΕ. Οι εικόνες αυτές καλύπτουν την μεγαλύτερη κλίμακα εργασιών και ευρημάτων ενός ερευνητικού προγράμματος. Κυμαίνονται από συνολικές απόψεις της ερευνώμενης περιοχής, παραδείγματα των ερευνητικών ομάδων κατά την εκτέλεση εργασιών πεδίου και μελετών καθώς και τις γύρω περιοχές αυτών των εργασιών, αεροφωτογραφίες, δορυφορικές εικόνες, χάρτες, απεικονίσεις ΓΣΠ, τμήματα επιφανειακής έρευνας και σημεία συλλογής ευρημάτων,  κατόψεις χώρων, σχέδια κατόψεων και τομών ανασκαφικών τομών, αναπαραστάσεις αρχαίων κτιρίων, όπως και εικόνες και σχέδια ευρημάτων. Κάθε εικόνα έχει μοναδικό αριθμό καταλόγου (AOαααα.1) βασισμένο στον Αύξοντα Αριθμό Ένταξης στο Αρχείο (βλ. παρακάτω).

Από μια συγκεκριμένη εικόνα μπορεί κανείς να πλοηγηθεί στο αντίστοιχο ερευνητικό πρόγραμμα ή και την αρχαιολογική θέση (αν υπάρχει) όπου το αντικείμενο βρέθηκε. Μπορεί κανείς να ψάξει για τύπους εικόνων βασιζόμενος στην κατηγορία υπό την οποία έχουν καταλογογραφηθεί.

Ευρήματα

Tα αρχαιολογικά «ευρήματα» είναι τα αντικείμενα (δηλ. Τα κινητά ευρήματα έργα του ανθρώπου), τα οποία έχουν έρθει στο φως στη διάρκεια ενός ερευνητικού προγράμματος επιφανειακής έρευνας, ή ανασκαφικής δραστηριότητας. Για τα περισσότερα προγράμματα τα Ευρήματα που έχουν ενταχθεί περιλαμβάνουν αντιπροσωπευτικό δείγμα του είδους των τέχνεργων που έχουν βρεθεί, ή αντικείμενα σημαντικά για τον καθορισμό της χρονολόγησης και/ή της λειτουργίας μιας συγκεκριμένης αρχαιολογικής απόθεσης, ή ακόμη έχουν ιδιαίτερη καλλιτεχνική αξία.

Τα ευρήματα καταλογογραφούνται σε αύξοντα αριθμό εντός του ερευνητικού προγράμματος από το οποίο έχουν προέλθει (δηλ. SNAP001, SNAP002, ...). Μπορεί κανείς να ψάξει για συγκεκριμένους τύπους υλικού στις κατηγορίες που τους έχουν αποδοθεί.

Aρχεία

Αυτό το κεφάλαιο χρησιμοποιείται για την περιγραφή «Αρχειακών Αντικειμένων» στην κατοχή του Ινστιτούτου. Αυτά μπορεί να είναι είτε ένα φυσικό, είτε ένα ψηφιακό αντικείμενο. Ένα ψηφιακό αντικείμενο πρέπει να καταλογογραφεί δύο φορές. Μια ως αρχειακό αντικείμενο καθεαυτό, και στη συνέχεια ως προς τις διαφορετικές εκδόσεις του. Για να ενταχθούν στην Πύλη φυσικά αντικείμενα (σκίτσα με μολύβι, σχέδια με πενάκι/μελάνι, σχέδια πάνω σε ειδικό χαρτί μελανωμένα, Α/Μ αρνητικά και φωτογραφίες, έγχρωμες διαφάνειες κλπ.) πρέπει να ψηφιοποιηθούν, δηλασή να σκαναριστούν.

Ο πυρήνας του διαδικτυακού αρχείου είναι το τμήμα «Αρχεία». Οι πληροφορίες (μεταδεδομένα) που αφορούν στην αρχική πηγή μιας εικόνας, το αρχικό υλικό/σχήμα των εικόνων, πότε και από ποιον δημιουργήθηκε, και πώς ήρθε στην κατοχή του Ινστιτούτου τεκμηριώνονται για κάθε «εικόνα» στο τμήμα των «Αρχείων». Αποδίδεται μοναδικός αριθμός σε κάθε εντασσόμενο αντικείμενο.

Σε κάθε αρχειακή ένταξη αποδίδεται μοναδικός αριθμός καταλόγου (δηλ. AOnnnn). Αυτός ο αριθμός καταλόγου είναι η πηγή για τον μοναδικό αριθμό κάθε εικόνας. (δηλ. AOnnnn.1).

Άνθρωποι

Tα μέλη κάθε ερευνητικής ομάδας στο πεδίο, τα σημαντικότεροι τεχνικά και υποστηρικτικά μέλη, οποιοσδήποτε  εμπλέκεται στη δημοσίευση των αποτελεσμάτων και αυτοί που εμπλέκονται στην προετοιμασία της Πύλης παρουσιάζονται στο κεφάλαιο «Άνθρωποι».

Κάθε εισαγωγή για κάθε άτομο στους Ανθρώπους μπορεί να είναι βασική και σύντομη (όνομα, τίτλος/οι, σχετικό/ά ερευνητικό/ά πρόγραμμα/προγράμματα, καθώς και ο ρόλος/οι ρόλοι μέσα σε αυτό/ά, η ένταξη σε συγκεκριμένο ερευνητικό φορέα/ή φορείς, ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας, πεδίο/α ειδικότητας) ή περισσότερο σύνθετη, ως ένα σύντομο βιογραφικό με φωτογραφία. Μερικά άτομα, πρέπει να σημειωθεί, συνδέονται με περισσότερα από ένα ερευνητικά προγράμματα. Μπορεί κάποιος να πλοηγηθεί από το άτομο σε αυτά με τις εσωτερικε΄ς κατηγορίες, ή και το αντίθετο.

Επίσης  μπορεί κάποιος να ψάξει για συγκεκριμένα άτομα στη βάση δεδομένων.

Φορείς

Ως «Φορέας» ορίζεται ένα Πανεπιστήμιο ή Κολλέγιο, ένα Τμήμα ή Ένα Ινστιτούτο, ένα Υπουργείο ή άλλος δημόσιος Οργανισμός, ένας Οργανισμός δημοσίου δικαίου, ή ένα Συμβούλιο, μια ξένη Αρχαιολογική Σχολή ή Ινστιτούτο στην Ελλάδα, ένα αυτόνομο ερευνητικό κέντρο, ή μια πηγή χρηματοδότησης. Όλα τα άτομα που έχουν ενταχθεί στο κεφάλαιο Άνθρωποι συνδέονται επομένως με ένα ή περισσότερους φορείς. Τα προγράμματα συχνά λαμβάνουν κάποιο είδος χρηματοδότησης ή ενίσχυσης από τους φορείς αυτούς. Όλοι αυτοί οι φορείς εμφανίζονται σε κάθε ερευνητικό πρόγραμμα.  Μπορεί κανείς να πλοηγηθεί από τους Φορείς στους Ανθρώπους και το αντίθετο.

Επίσης μπορεί κανείς να αναζητήσει συγκεκριμένους φορείς στη βάση δεδομένων.

 

Ελληνικά